Watergebruik groeit snel, Vitens luidt de noodklok

Deel van een artikel uit de Stentor, gemaakt door R. Aalbers en P. Laconi
17 april 2019
 
Tussen 2014 en 2018 groeie het waterverbruik met bijna 10% in de regio's waar Vitens de waterleveranties doet.
Als de stijgende trend doorzet verbruiken we in 2050 zelfs 30 procent meer dan vijf jaar geleden. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van Vitens. Het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland start samen met provincies en waterschappen vandaag een offensief om het gebruik van drinkwater te verminderen. De cijfers voor deze drie provincies komen overeen met het landelijke beeld (+9 procent). Gemiddeld gebruiken Nederlanders 120 liter kraanwater per dag. Omgerekend zijn dat 240 flesjes water van een halve liter. 

Vitens, dat water levert aan 5,7 miljoen inwoners in vijf provincies, wil de eindeloze stijging van het drinkwatergebruik stoppen. Vooral ook omdat het steeds lastiger wordt om aan de vraag te voldoen. Het bedrijf wil mensen leren bewuster om te gaan met drinkwater en krijgt daarbij hulp van Overijssel en Gelderland. ,,Ons kraanwater halen we uit de grond. Alles wat er via de kraan uitkomt, moet er via regen en aanvoer van de rivieren terug in. Zuinig zijn is daarom van het grootste belang”, zegt de Gelderse gedeputeerde Josan Meijers.

Tijdens de droge zomer van 2018 werd er extra veel kraanwater verbruikt. © Huurdeman Caspar

,,We staan er niet bij stil, maar we gebruiken elke dag zuiver drinkwater om te douchen, de tuin mee te sproeien en het toilet door te spoelen”, zegt Vitens-directievoorzitter Jelle Hannema. ,,Dit willen we met de campagne graag zichtbaar maken. Wees zuinig op ons water. Het is tenslotte van levensbelang.”

De extreem droge zomer van 2018 heeft er ingehakt bij het waterbedrijf. Duizenden klanten hebben vorig jaar fors meer water gebruikt, velen zelfs ruim de helft meer dan een jaar eerder. ,,Afgelopen zomer zaten we acht weken lang op 130 tot 140 procent van het normale verbruik”, zegt Hannema. ,,Toen het weer ging regenen, daalde het direct naar een normaal niveau.” Toen hoefde de tuin namelijk niet meer gesproeid te worden. En dat zag Vitens meteen terug in de cijfers. Hannema: ,,Drinkwater is een hoogwaardig product en eigenlijk is het gek daarmee de planten te besproeien. Water uit een regenton is daar prima voor.’’

Groei waterverbruik per provincie:
Overijssel: 76,2 miljoen m3 in 2014, 83 miljoen m3 in 2018 (+8,9 procent)
Gelderland: 125,5 miljoen m3 in 2014, 137 miljoen m3 in 2018 (+9,2 procent)
Flevoland: 21 miljoen m3 in 2014, 23 miljoen in 2018 (+9,5 procent)
Nederland: 346 miljoen m3 in 2014, 377 miljoen m3 in 2018 (+9 procent)

 

Douche

Uit onderzoek dat Vitens heeft laten doen naar watergebruik blijkt echter dat slechts één op de drie mensen een regenton gebruikt. Uit hetzelfde onderzoek onder ruim 2.200 mensen, uitgevoerd door Kantar Public, blijkt ook dat Nederlanders vijf keer per week gemiddeld langer dan 8 minuten onder de douche staan. ,,Wordt dit 5 minuten, dan bespaar je 25 liter per keer”, zegt Hannema.

Toch heeft de groeiende vraag naar drinkwater niet uitsluitend met de droge zomer van 2018 te maken. Door economische en demografische ontwikkelingen en klimaatverandering neemt de vraag naar drinkwater sinds enige jaren toe. Ook is voldoende grondwater en water in sloten, beken en rivieren niet meer vanzelfsprekend. Vorige zomer pompten Waterschap Drents Overijsselse Delta en Vechtstromen miljarden liters water uit het IJsselmeer, Vecht, IJssel en Twentekanaal om het grondwater aan te vullen. Op de hoge zandgronden van Salland en Twente was dat niet mogelijk met extreme droogte tot gevolg.

Met praktische tips hoopt Vitens burgers bewust te maken van hun waterverbruik en verspilling tegen te gaan. ,,Als het zo doorgaat moeten we meer water gaan winnen op meer locaties. Dan moeten we ook meer grondwater onttrekken en dat is in strijd met andere belangen”, aldus Hannema.

Zoals bijvoorbeeld de belangen van waterschappen en boeren. ,,We hebben deze winter zoveel mogelijk water opgespaard om het grondwater op peil te houden”, vertelt dijkgraaf Tanja Klip-Martin van Waterschap Vallei en Veluwe. ,,Dat is van belang voor de boeren, want hoe hoger het grondwater, des te langer de gewassen ervan kunnen drinken. En dan duurt het ook langer voor boeren hun gewassen moeten besproeien. Daar hebben we allemaal baat bij.”

 

3 tips om water te besparen:

1) Korter douchen. Uit het onderzoek blijkt dat Nederlanders gemiddeld 8,3 minuten douchen, 5 keer in de week. Tijdens een douchebeurt gebruikt men meer dan de helft van het dagelijkse water, ongeveer 70 liter. Door een minuut korter te douchen bespaar je zo 42,5 liter per week.

2) Gebruik een regenton voor de tuin. Driekwart van de Nederlanders heeft een tuin, maar slechts een derde zegt een regenton te gebruiken. En dat terwijl een kwartier de tuin sproeien 100 liter water kost.

3) Gebruik op de wc de juiste knop. Een derde van de Nederlanders gebruikt nooit de spoelonderbreker van het toilet. Per keer gebruiken we 8 liter water om het toilet door te spoelen.