Het braafste meisje van de klas

Nederland is de braafheid ontgroeit. Sommigen hebben het nog over het tijdperk dat we de braafste van de klas waren, maar we zijn in onze puberteit aardig op drift geraakt. Zeker wat betreft duurzaamheid. Onze duurzaamheidsopvoeding startte vol goede bedoelingen in de rustgevende mediagenieke vergaderzalen. Met het Parijs-akkoord, de Natura-2000-stikstofafspraken en een nationaal CO2-reductie committent van 49%. En we dachten dat we vervolgens met wat polderen het verder wel konden regelen buiten in het veld. Nou mooi niet dus. We gooien massaal onze kont tegen de krib mag je wel zeggen. Met de boeren voorop, die met hun trekkers de politieke compromissen hardhandig omver schoffelen. Of het enorme kalf wat aan het verdrinken is in de bouwput.

Typisch geval van teveel visie en te weinig realiteitszin. Want we hangen al jaren onderaan op een aantal internationale lijstjes, als het gaat over SDG’s, de 17 internationale Sustainable Development Goals.  Dat we zo opzichtig bungelen met onze sky-high stikstofpercentages weten we inmiddels; 4x zo slecht als het Europese gemiddelde. Maar om nog even wat zout in de wond te wrijven: we scoren ook bijzonder slecht op hernieuwbare energie, biologische landbouw en broeikasemissie per inwoner. Het CBS meldt onheilspellend dat de gemiddelde ‘broeikasgasvoetafdruk’ (het uitspreken van dit woord kost al extra CO2) per Nederlander toeneemt. Terwijl tussen 2008 en 2016 dit nog daalde!  Over ondeugend gesproken….. Daar komt nog bij dat de gemiddelde Nederlander een consumptiepatroon heeft van 3,8 aardbol, dus we hebben ook nog een slechte invloed op verweglanden, die bv onze kleding , voedsel en elektronica niet zo klimaatvriendelijk produceren.  Verborgen impact heet dat. Wat we overigens niet meetellen in onze eigen klimaatdoelen, maar dat terzijde. 

Klagen helpt niet, zegt mijn innovatiehart altijd. Dit soort mega-problemen vragen om onverwachte en disruptieve oplossingen. Politiek de schuld geven? Dat is mij te makkelijk. Een aantal duidelijke spelregels afkondigen zou overigens wel helpen. Nee, ik denk dat er echt het meeste te halen is qua duurzame innovatie in het bedrijfsleven. Nu is het daar nog vooral meestribbelen. Uit onderzoek blijkt dat de meeste corporate-CEO’s niet zo’n klimaatvriendelijke managementstijl executeren. Hun interpretatie van SDG: Sussen Dat Gedoe. Nu al bijna de helft van de consumenten wordt steeds wantrouwiger over de oprechte MVO-bedoelingen van bedrijven, blijkt uit het jaarlijkse Dossier Duurzaam.

Bij de strategiemakers ligt de kern van het probleem. Omdat de grote businessmodellen en massaproductieketens nog niet fundamenteel veranderen als ze onder de duurzaamheidsloep worden gelegd. Dan worden teveel de kostenposten op de korte termijn beschouwd, in plaats van businesskansen en concurrentievoordeel op de lange termijn. Bijvoorbeeld bij inkoop. Zou dit verband houden met dat we als Nederland ook erg nederig scoren bij de SDG 5: Gendergelijkheid? Ons aantal vrouwen in hoge managementposities ligt namelijk ver onder het Europees gemiddelde. Terwijl juist vrouwen het meest intrinsiek bereid blijken te zijn om hun levensstijl aan te passen in het kader van meer duurzaamheid.  Wat braver zijn op SDG 5 zou wel eens een goede aanjager kunnen zijn van onze broodnodige duurzame innovatie op andere SDG's. Want het begint allemaal met je mindset én verandering van je dagelijks doen. Tip voor snellere duurzame innovatie in Nederland: het braafste meisje van de klas worden.

Alje Kuiper